[ Strona główna ]

RACJE

Kwartalnik humanistyczny

Informacja o piśmie i jego twórcch


"Racje" są bezbożne i krytyczne, popierają naukę i dążą do racjonalności, są zatem lub chcą być racjami rozumu, jednak nie kosztem empatii, współodczucia i wrażliwości, nie kosztem "racji serca", jeśli tylko zasługują na to miano, nie wszystko bowiem, co zwie się racją, jest nią w rzeczywistości. Za rację serca z pewnością nie uważamy głównej tezy fideizmu o rzekomej wyższości wiary nad rozumem.

"Racje" są otwarte i przyjazne, ideowe i poszukujące, ale przede wszystkim są wolne: od religii i ideologii, od wierzeń i dogmatów, od mitów, zabobonów i przesądów, zwłaszcza gdy są wrogie swobodnym dociekaniom i twórczej, krytycznej refleksji - wolności, którą nasi amerykańscy przyjaciele i partnerzy nazywają "Free Inquiry" „Free Inquiry”.

Na naszych stronach znajdziecie felietony, artykuły filozoficzne i publicystyczne oraz myśli i poglądy poprawne lub niepoprawne, jeśli tylko przemawiają za nimi poważne racje. Poważne nie oznacza, że stronić będziemy od humoru i satyry - za nimi też przemawiają poważne racje!

"Racje" powstały w odpowiedzi na postępującą tabloidyzację mediów drukowanych i elektronicznych oraz z tęsknoty do pogłębionej, krytycznej refleksji racjonalistycznej i humanistycznej. Nie podoba nam się i nie zaspokaja naszych potrzeb sensacyjna, napastliwa i powierzchowna publicystyka i sprowadzanie sporów ideowych do wzajemnych, obraźliwych oskarżeń. Nie podoba nam się także ograniczanie zakresu krytycznej refleksji do ataków na kościoły i religie. Rozum i bliskie nam wartości humanistyczne są równie poważnie zagrożone przez ideologie i zabobony, irracjonalne mody, żądzę władzy, autorytarne postawy i pospolitą ignorancję. Z nimi wszystkimi zamierzamy się zmagać, dyskutować, a gdy trzeba, ostro się spierać w kolejnych numerach naszego pisma.

Może się również zdarzyć, że będziemy się spierać sami ze sobą. Przykładem tego rodzaju sporów jest jednoczesne zamieszczenie w numerze zerowym „Racji” artykułu Mariana Przełęckiego pt. „Przeciwnik – istota taka jak my” i polemicznej wobec niego rozmowy Andrzeja Dominiczaka z prof. Stanisławem Obirkiem na ten sam temat. Nie chcemy tej kwestii definitywnie rozstrzygać; chcemy tylko przedstawić racje, które przemawiają za lub przeciw przesłaniu eseju prof. Przełęckiego.

Nasze dążenie do racjonalnych uzasadnień nie oznacza jednak, że będziemy unikać zajęcia stanowiska w każdej poruszanej przez nas sprawie. Naszem celem jest raczej wydobywanie złożoności omawianych zjawisk i problematyzowanie rzekomo oczywistych poglądów, ale w sprawach najważniejszych, w obronie rozumności, godności lub wolności, wręcz należy się po nas spodziewać jasnej diagnozy i oceny. Jasnej nie znaczy prostej i oczywistej. Wiemy z doświadczenia, że nierzadko będą to oceny niezgodne z opinią środowisk antyklerykalnych lub mieszczańskich, broniących konserwatywnych norm lub tzw. politycznej poprawności. Czasem jednak będą z nią zgodne, może przecież się zdarzyć, że za jakąś poprawną politycznie opinią przemawiają poważne racje. Będziemy je brać pod uwagę i i starannie ważyć, bo – jak napisał John Stuart Mill w swoim słynnym eseju „O wolności” – „ten, kto bierze pod uwagę tylko swoją rację w jakiejś sprawie, niewiele o niej wie”.

W numerze "zerowym" pisma zamieściliśmy aż sześć artykułów o humanizmie, a pięć kolejnych o ateizmie i religii. Czy nie za dużo? Czy będziemy pisać głównie o religii? Nie będziemy, nie głównie. W piśmie, które przedstawia się jako humanistyczne, chcemy po prostu wyjaśnić, co przez humanizm rozumiemy. Krytyka religii jest dla nas ważna, ale humanizm rozumiemy bardzo szeroko, czemu damy wyraz w kolejnych numerach "Racji". Numer pierwszy na przykład - przedwyborczy - będzie głównie polityczny. W dalszej przyszłości możecie się spodziewać esejów, artykułów i video-racji prezentujących humanistyczne punkty widzenia na niemal każdy temat.

Numer „zerowy” oznacza także, że jesteśmy wciąż "in statu nascendi" – że nadal szukamy dojrzałej formy i tożsamości. Zapraszamy Was do współpracy w tych poszukiwaniach. Czekamy na komentarze i propozycje. Z pewnością weźmiemy je pod uwagę w pracy nad kolejnymi numerami naszego pisma.

Redakcja

W pracy nad koncepcją, numeremi zerowym i numerem pierwszym pisma udział wzięły, a tym samym redakcję „Racji” tworzą następujące osoby (w kolejności alfabetycznej):

Andrzej Dominiczak, inicjator utworzenia „Racji” we współpracy z amerykańskim dwumiesięcznikiem „Free Inquiry”; przedstawiciel Center for Inquiry (wydawcy Free Inquiry) w Polsce; szef Towarzystwa Humanistycznego i członek redakcji „racjonalista.tv”. Jest również tłumaczem, publicystą i współpracownikiem Centrum Praw Kobiet. Mieszka w Warszawie.

Joanna Hańderek, profesorka filozofii na Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie zajmuje się głównie filozofią kultury i współczesności. Jest również założycielką "Rewersów Kultury" - stowarzyszenia na rzecz inkluzji wykluczonych, autorką projektu badawczego i społecznego "Kultura wykluczenia" oraz członkinią Towarzystwa Humanistycznego. Ateistka. Mieszka w Krakowie w pięknym domu z kotem i ogrodem.

Ewa Jaworska, polonistka, redaktorka i dziennikarka (pracowała w tygodnikach i miesięcznikach, koordynowała projekty wydawnicze: prawne, poradnikowe i beletrystyczne). Kiedyś zaangażowana w prawa człowieka (Amnesty International i Helsińska Fundacja Praw Człowieka), potem w prawa kobiet (współpraca z CPK, współprowadzenie periodyku "Prawo i płeć"), teraz głównie w prawa zwierząt pozaludzkich. Członkini Otwartych Klatek. Ma dwa psy i jest "zaprzyjaźniona" z wroną bez oka. Mieszka w Warszawie.

Andrzej Lipiński, tłumacz, wydawca i autor publikowanych w "Charakterach" pogłębionych wywiadów/rozmów z wybitnymi niemieckimi filozofiami i intelektualistami. Pomysłodawca i współtwórca serii wydawniczej „Kontrasty i kontrowersje” w wydawnictwie Dobra Literatura. Członek Towarzystwa Humanistycznego i współpracownik racjonalista.tv. Mieszka w Hamburgu w pięknym domu z "epikurejskim" ogródkiem, ale bez kota. O kocie marzy.

Bohdan Misiuna, doktor filozofii, etyk, wykładowca Centrum Europejskiego, poeta i eseista; m.in. autor książek: „Oburzenie – filozoficzna analiza zjawiska i jej konsekwencje aksjologiczne” oraz „Filozofie afirmacji”. Mieszka w Warszawie.

Halina Postek, doktor nauk humanistycznych, wieloletnia wykładowczyni i nauczycielka akademicka; badaczka, znawczyni i nauczycielka judaizmu, wiceprzewodnicząca Towarzystwa Humanistycznego i współpracownica mediów racjonalistycznych. Mieszka w Konstancinie.

Justyna Smoleń-Starowieyska, doktor filozofii i psychologii, doradczyni filozoficzna, redaktorka, poetka i pisarka; członkini Towarzystwa Humanistycznego i współpracownica racjonalista.tv. Mieszka w Warszawie.






Racje - strona główna
Strona "Sapere Aude"