RACJE

Kwartalnik humanistyczny

MIGIEM

Tygodnik w kwartalniku

[ Strona główna ]



12 marca 2020


Radosław Czarnecki

Śmierć jest za darmo


Ageism jako forma dyskryminacji

Czym jest ageizm ? Jak opisują to zjawisko słowniki i encyklopedie? Jak jest rozumiane w potocznej narracji (choć w szumie wolnościowego, demokratycznego i antydyskryminacyjnego dys-kursu problem ten jest na ogół wstydliwie przemilczany). Otóż ageism to dyskryminacja ze względu na wiek i najczęściej, choć nie zawsze, dotyczy problemów na raynku pracy. Widoczny jest również w lekceważącym traktowaniu osób starszych; dotyka ludz postrzeganych z racji wieku jako niepotrzebnych, zbędnych, lub wręcz uciążliwych.


[ Przeczytaj cały artykuł ]


12 marca 2020


Andrzej Dominiczak

WIRUS UCZY POKORY



Felieton o ludzkiej głupocie

Umiera tylko kilka procent, a w Niemczech nawet pół procenta zarażonych, ale nie dlatego, że medycyna sobie radzi w 97 lub nawet 99 procentach przypadków. Z epidemią walczymy raczej administracyjnie niż przy pomocy lekarstw lub zabiegów leczniczych, a wirusa pokonuje na ogół sam organizm, jeśli nie jest zmęczony starością lub osłabiony innymi chorobami. W XXI wieku ludzkość wciąż nie radzi sobie z wirusami, nie tylko z tym nowym i bardzo zakaźnym. Ludzie umierają na różne odmiany grypy, a śmiertelność w wyniku zarażenia wirusem Eboli jest wielokrotnie wyższa.


[ Przeczytaj cały artykuł ]


29 lutego 2020


Zbigniew Mikołejko

JAK SIĘ ZMIENIAŁA RELIGIJNOŚĆ EUROPEJCZYKÓW (OD 2002 ROKU)



Czy skandale związane z Kościołem katolickim miały wpływ na religijność? Czy młodzież ulega zeświecczeniu?

Analiza powstała na bazie wyników Europejskiego Sondażu Społecznego (ESS), jednego z największych i najważniejszych europejskich projektów badawczych w dziedzinie nauk społecznych, przeprowadzanego w odstępach dwuletnich od 2002 roku w trzydziestu krajach. Taki sondażowy charakter badań sprawia, że chodzi nie o rzeczywiste zachowania religijne, lecz jedynie o deklaracje badanych w tej sprawie. Mimo wszystko jednak mogą być one dobrym, użytecznym wskaźnikiem zmian mentalnych.


[ Przeczytaj cały artykuł ]


25 lutego 2020


Joanna Hańderek

SŁODKIE DZIECIŃSTWO



Cały świat jest poruszony. Widok chłopca z achondroplazją skarżącego się mamie, że już dłużej nie wytrzyma i chce się zabić z powodu prześladowania w szkole, poruszył cały świat. Obraz nieszczęścia Quadena pojawił się w mediach społecznościowych i wielu programach telewizyjnych. Dobrzy ludzie przerażeni, że dzieci mogą być tak okrutne dla innego dziecka, pośpieszyli z dobrym słowem i pieniędzmi. Równocześnie inni dobrzy ludzie pośpieszyli z hejtem i argumentami, że dziecko nie cierpiało, tylko udawało po to, by przebić się do mediów i zarabiać pieniądze. Pojawili się i tacy, którzy dowodzili, że dziewięciolatek pracuje jako model i jest „influenserem” w mediach społecznościowych.


[ Przeczytaj cały artykuł ]


17 lutego 2020


Griet Vandermassen

EWOLUCJA I FEMINIZM



Twórca teorii ewolucji nie był wolny od uprzedzeń na temat ról społecznych oraz cech osobistych przypisywanych kobietom i mężczyznom. Jego wiktoriański światopogląd i system wartości sprawiał, że nie potrafił on w pełni oddzielić osobistych przesądów od poglądów naukowych. Darwin uważał na przykład, że „mężczyźni są odważniejsi i bardziej energiczni od kobiet, że mają bardziej twórcze umysły, a główna różnica pomiędzy umysłowością kobiet i mężczyzn polega na tym, że mężczyźni, w odróżnieniu od kobiet, dążą do większej doskonałości, bez względu na to, czy to, czym się zajmują, wymaga głębokiego namysłu, zdrowego rozsądku, wyobraźni, czy tylko sprawnych rąk i zmysłów”.


[ Przeczytaj cały artykuł ]


30 stycznia 2020


Liliana Dominiczak

NAJPIERW MIESZKANIE



Wbrew pogłoskom o kryzysie państwa opiekuńczego, w Europie nie tylko nie rezygnuje się z programów socjalnych, ale wprost przeciwnie, tworzy się nowe, bardziej radykalne i bardziej przyjazne. Na popularności traci model dyscyplinujący na rzecz modelu opartego na zrozumieniu, ze lepsze efekty uzyskuje się, świadcząc pomoc bezwarunkowo. Ludzie bowiem łatwiej odzyskują zdolność do samodzielnego życia, gdy zapewni im się przyzwoite warunki i poczucie bezpieczeństwa, dzięki czemu odzyskują wiarę we własne siły.


[ Przeczytaj cały artykuł ]


7 stycznia 2020


Joanna Hańderek

WIELKIE SAMOSPALENIE



Według profesora Chrisa Dickmana z Uniwersytetu w Sydney w pożarah australijskiego buszu zginęło blisko pół miliarda zwierząt, w tym 8 tysięcy zagrożonych wyginięciem koali. Wody oceanów wokół Australii ogrzały się o 2 stopnie Celsjusza, powodując śmierć roślin wodnych i masowe migracje ryb. Jest bardzo źle, a będzie jeszcze gorzej. Przed Australią styczeń, gdy temperatury rosną. Przed nami, przed całym światem zagrożenie katastrofą klimatyczną, a my, ludzie, ciągle niewiele robimy, żeby zapobiec tragedii.


[ Przeczytaj cały artykuł ]


17 października 2019


Andrzej Dominiczak

LEWICA WRZĄCA CZY MYŚLĄCA?

O potrzebie kompromisu



Kilka dni temu ktoś odkrył, że posłanka Małgorzata Kidawa-Błońska poparła uchwałę potępiającą „akty nienawiści antykatolickiej”. Nie minęło pięć minut, gdy w sieci, po jej lewiej stronie, ruszyła lawina politycznego …. no właśnie, czego? Z przyzwyczajenia chciałem napisać „hejtu”, ale się zawahałem, a po namyśle uznałem, że to jednak nie jest „hejt” - to bełkot, a może nawet nienawistny bełkot! Tak więc ruszyła lawina bełkotu, tym bardziej nonsensownego, że – jak się okazało dzień później – pani poseł poparła uchwałę przez pomyłkę, na dowód czego poprosiła o zmianę w protokole z obrad.


[ Przeczytaj cały komentarz ]


10 października 2019


Andrzej Dominiczak

PO CO POLAKOM WYBORY?



Ten felieton powstał kilka dni temu, przed wyborami, pod wpływem chwili i niewesołych intuicji co do stanu klutury demokratyczno-liberalnej w Polsce. Wyniki wyborów potwierdziły trafność tych intuicji, więc pozostawiam go bez zmian, poza tytułem i podtytułem. Nie traktujcie go jednak jako komentarza wyborczego. To raczej raczej żartobliwa, choć niewesoła fantazja na temat kultry politycznej w Polsce, a komentarze powyborcze pojawią się w w Racjach w najbliszych dniach

Wyobraźmy sobie, że PiS ogłasza referendum w sprawie wyborów: czy mają być, czy nie być, a jeśli nawet być, to czy tak często i czy koniecznie regularnie? A może tylko wtedy, gdy naród ich zażąda w specjalnym trybie? Na przykład w trybie referendum, w którym za wyborami będzie większość kwalifikowana 3/4 uczestników przy frekwencji nie mniejszej niż 85 proc. uprawnionych!


[ Przeczytaj cały felieton ]


22 września 2019


Andrzej Dominiczak

JA NIE ZWIĘKSZAĆ POPARCIA DLA KOŚCIOŁA i PIS?



W maju 2019 r., gdy na YouTubie wystartował film Sekielskich o pedofilii w Kościele, napisałem na facebooku, że pedofilski skandal nie tylko nie osłabi poparcia dla Kościoła, ale prawdopodobnie je umocni. I spełniło się! Dowiedziałem się właśnie, że według CBOS procent pozytywnych opinii o Kościele wzrósł w ciągu następnych dwóch miesięcy z 48 do 53. Dlaczego?

Przyczyn jest wiele, ale najważniejsze, teoretycznie i praktycznie, są dwie:


[ Przeczytaj cały felieton ]


8 września 2019

Rozterki feministy

Justyna Smoleń-Starowieyska w rozmowie z Andrzejem Dominiczakiem

Biorąc ogólnie, Racje, a w nich również "Migiem - tygodnik w kwartalniku" - popierają feminizm, nawet radykalny, jednak - jak przystało na medium racjonalistyczne i wolnościowe - nie bezkrytycznie. Redakcja nie stanowi monolitu w tej sprawie, być może nawet są wśród nas osoby, które nie akceptują w pełni idei lub praktyki feministyczne, z pewnością jednak nie należy do nich Andrzej Dominiczak, który deklaruje się jako feminista od kilkudziesięciu lat. Niemało też zrobił na rzecz praw kobiet jako wieloletni współpracownik Centrum Praw Kobiet. W rozmowie z Justyną Smoleń-Starowieyską nasz redaktor skupił się jednak na krytyce dominującego w ostatnich dekadach feminizmu postmodernistycznego, w jego ocenie bardzo zideologizowanego, co oznacza w praktyce lekceważenie praw i wolności kobiet, zwłaszcza tych, a jest ich większość, które z ruchem feministycznym się nie identyfikują, choć cenią sobie własne prawa i wolności. Zapraszamy do dyskusji!



8 września 2019

PRAWORZĄDNOŚĆ: KOMISJA EUROPJSKA BRONI SĘDZIÓW PRZED KONTROLĄ POLITYCZNĄ W POLSCE


Na podstawie doświadczeń zdobytych od 2014 r. i szczegółowych konsultacji prowadzonych od kwietnia bieżącego roku Komisja postanowiła dziś o podjęciu szeregu działań na rzecz dalszego umocnienia praworządności w UE.

[ Przeczytaj cały komikat ]



Dlaczego państwo prawa?

Andrzej Dominiczak w rozmowie z prof. Anną Rakowską-Trelą

Prawo i Sprawiedliwość nie respektuje lub wręcz brutalnie łamie fundamentalne zasady rządów prawa, co podoba się większości zwolenników tej formacji, ale również - o dziwo! - wielu ateistom i rzecznikom świeckości, którzy mylą rządy prawa z rządami prawników. Dlatego rozmawiamy. Bez zrozumienia bowiem, czym jest państwo prawa i dlaczego jest równie ważne jak państwo świeckie, nie obronimy naszych praw i wolności przed autorytarnymi rządami tronu i ołtarza.



15 sierpnia 2019


Andrzej Dominiczak

POCHWAŁA DEMOKRATYCZNEJ NUDY



Zewsząd płyną skargi na opozycję, a najbardziej na Schetynę, że jest niecharyzmatyczny, że nie ma pomysłów ani programu i dlatego PiS właściwie już wygrał jesienne wybory. To PiS podaje piłkę – lamentuje znajomy filozof – a opozycja tylko ją odbija. Krytykują sojusznicy i wrogowwie. Czy słusznie? Czy oni - Schetyna i spółka - na te zarzuty zasługują? Czy tylko „odbijają piłkę”? Czy rzeczywiście jest tak, że PiS jest pełen inicjatywy, a opozycja nie ma pomysłów i co najwyżej reaguje na na to, co czyni przedsiębiorczy politycznie PiS?


[ Przeczytaj cały felieton ]


25 sierpnia 2019


Andrzej Dominiczak

UWOLNIĆ MEDIA OD POLITYKÓW!



Polityka, nie tylko w Polsce, ale w Polsce ponad europejską miarę, jest domeną namiętności: żądzy władzy, pieniędzy, podziwu i emocji – głównie negatywnych – wynikających z frustracji tych namiętnych potrzeb. Nie może być inaczej. Zaspokojenie tych żądz musi przecież oznaczać, że jedni wygrają, a inni przegrają, co oznacza, że polityka nie może obyć się bez walki i to walki na śmierć i życie, ze wszystkimi, którzy tak lub inaczej tym potrzebom zagrażają. To nie tylko przeciwnicy polityczni, to również wszyscy, którzy próbują politykę racjonalizować, ludzie niepewni, bo nie oddani sercem i duszą tym, którzy tej władzy i pieniędzy pragną najbardziej - to ludzie, którym prawda jest bliższa niż polityczni przyjaciele.

Czy jednak, wbrew temu, co napisałem wyżej, polityka nie może być bardziej rozumna, a przynajmniej mniej namiętna i wroga rozumowi? Przykłady krajów rozwiniętych pokazują, że nie jest to całkiem niemożliwe. Oczywiście nie wszystko, co możliwe jest tam, możliwe jest tu; nie zmienimy przecież własnej historii ani wszystkiego, co z niej wynika, włącznie z mentalnością i obyczajowością. Nie zmienimy ich z dnia na dzień, możliwe jednak są konkretne decyzje i działania, które mogą znacząco i w nieodległej przyszłości politykę i kulturę polityczną zracjonalizować na tyle, ze zacznie ona przypominać życie polityczne w Europie Zachodniej, wciąż, - mimo różnych zastrzeżeń - najlepszym miejscu do życia, jakie udało się stworzyć na Ziemi.

Oto moja propozycja (jedna tylko, więcej się tu nie zmieści): uwolnijmy media od polityków! Od tych, którzy władzę sprawują i o władzę walczą oraz od ich akolitów z mediów, tzw. think-tanków i fundacji politycznych. Nieobecność polityków w radiu i telewizji nie byłaby żadną osobliwością; w krajach demokratycznych goszczą w mediach rzadko lub wręcz incydentalnie. O polityce rozmawiają na ogół eksperci, ludzie którzy o iniej piszą, którzy ją badają i wykładają. To oczywiście nie znaczy, że stają się w pełni obiektywni i zawsze mają rację, nie są jednak bezpośrednio zaangażowani w walkę o władzę, co samo w sobie tworzy przestrzeń przyjazną rozumnej debacie. Tylko tyle i aż tyle.

Nie chodzi rzecz jasna o to, by polityków całkowicie wyeliminować. Można, a nawet trzeba, pokazywać fragmenty ich wystąpień lub transmitować konferencje prasowe. Nie wolno jednak biegać za nimi po korytarzach sejmu, a wręcz nielegalne powinno być zbieranie ich w jednym pomieszczeniu na godzinną pyskówkę, tak jak to się dzieje np. w TVN 24 w programie pod tytułem "Kawa na ławę". Praktyki takie powinny być zakazane jako wysoce szkodliwe społecznie, ich skutkiem bowiem jest wrażenie, że polityka niczym nie różni się od magla, a do magla rzeczywiście najlepiej się nadają kreatury w rodzaju aparatczyków z PiS.

Polityków można zapraszać wyjątkowo, gdy mają coś nadzwyczajnego do powiedzenia lub chcą przedstawić jakiś ciekawy i ważny projekt ustawy albo innych działań. W takich przypadkach nie wolno ich jednak konfrontować z innymi politykami lub uwikłanymi politycznie dziennikarzami. Rozmawiać lub dyskutować o projekcie powinni ludzie, którzy znają temat i są zdolni do racjonalnej dyskusji. Nie ma ich wielu, ale jednak istnieją i pewnie chętnie wezmą udział w tak pomyślanych progranach. Nadal nie wszystko przebiegać będzie idealnie, ale już po kilku miesiącach zaczniemy inaczej widzieć politykę i myśleć o polityce. Myśleć o polityce!








Racje - strona główna
Strona "Sapere Aude"
Symptoma